داروی تترابنازین Tetrabenazine
خلاصه مقاله
تترابنازین داروی موثر در درمان سایکوز است که همچنین در درمان هانتینگتون نیز بکار میرود اطلاعات این دارو شامل
معرفی:
این دارو یک vesicular monoamine transporter 2 (VMAT) inhibitor است که برای کنترل chorea در بیماری هانتینگتون مورد استفاده قرار میگیرد و با فرمول شیمیایی C19H27NO3 و نامهای تجاری Nitoman و Xenazine شناخته میشود.
در گذشته به عنوان یک antipsychotic شناخته میشد اما اکنون بیشتر با کاربری فوق الذکر مورد استفاده قرار میگیرد.
مکانیسم عمل:
اساس کار tetrabenazine مهاربرگشتپذیر vesicular monoamine transporter 2 میباشد و در basal ganglia موجب افزایش تخلیهی ناقلهای مونوآمینیای همچون سروتونین، نوراپینفرین و دوپامین میشود و همچنین میتواند بازجذب به وزیکولهای سیناپسی را هم کاهش میدهد.
متابولیسم:
کبد مسئول متابولیزه کردن tetrabenazine است. Carbonyl reductase آنزیمی هست که tetrabenazine را به دو متابولیت فعال تبدیل میکند: 1. α-dihydrotetrabenazine (α-HTBZ) و 2. β-dihydrotetrabenazine (β-HTBZ) سپس α-HTBZ به وسیلهی CYP2D6 و CYP1A2 به 9-desmethyl-α-DHTBZ تبدیل میشود که یک minor metabolite میباشد. از طرفی دیگر β-HTBZ به وسیلهی CYP2D6 به 9-desmethyl-β-DHTBZ تبدیل شده اما این فراورده یک major circulating metabolite محسوب میشود.
شکل مورد استفاده:
Tablets: 12.5mg & 25mg
دوز مورد استفاده در بزرگسالان:
تا سقف 50mg/day:
در ابتدا 12.5mg به صورت orally در هر روز و سپس بعد از یک هفته افزایش به 12.5mg هر 12 ساعت.
توجه1: بهتر است این دارو به صورت هفتگی با 12.5mg/day تیتر شود تا به دوز موثر(کاهندهی chorea) و البته قابل تحمل(tolerable) برسیم.
توجه 2: اگر دوز تجویز شده بین 37.5mg/day تا 50mg/day باشد، به q8hr تقسیم میشود.
توجه3: هنگامی که دوز مورد استفاده بین 37.5mg/day تا 50mg/day هست، در هر دوز مورد استفاده نباید بیشتر از 25mg تجویز شود.
بیشتر از 50mg/day:
باید تست تعیین ژنوتیپ از case گرفته شود تا قوی یا ضعیف متابولیزه بودن آنزیم CYP2D6 تعیین شود و سپس در مورد دوز تجویزی تصمیم گیری صورت گیرد.
عوارض متداول:
خستگی، خواب آلودگی، بروز حالات افسردگی، احساس آشفتگی، بیقراری و نگرانی
عوارض جدی:
لرزش در حرکات، مشکل در تعادل، حرکات کنترل نشدهی ماهیچههای صورت، مشکل در بلع، تندی ضربان قلب، احساس سبکی سر، تب بالا، تعریق، گیجی، واکنشهای شدید دستگاه عصبی و سفتی ماهیچهها
عوارض نادر:
چیزی گزارش نشده است.
(اطلاعات در مورد عوارض درحال بروز شدن هستند)
تداخلهای دارویی:
این دارو با موارد زیر تداخل شدید دارد:
deutetrabenazine
goserelin
isocarboxazid
leuprolide
linezolid
phenelzine
procarbazine
rasagiline
selegiline
selegiline transdermal
tranylcypromine
valbenazine
این دارو حداقل با 47 دارو تداخل جدی و با حداقل 56 داروی دیگر تداخل محدود دارد.
کنترااندیکاسیونها:
استفاده در بیماران در معرض خودکشی و یا افسردگی کنترل نشده، Hypersensitivity، hepatic impairment، تجویز همزمان با deutetrabenazine، valbenazine و یا MAO inhibitor(در بازه چهارده روز از توقف مصرف آن و یا همزمان با مصرف) و همینطور reserpine
گردآورنده: محمد علی نظری
ادیتور: دکتر فرزان فهیم
مقالات مرتبط
آسیب طناب نخاعی قدامی
سندرم طناب قدامی یک سندرم طناب نخاعی ناقص است که در درجه اول ، دو سوم قدامی نخاع را درگیر می کند. و منجر به فلج حرکتی، از دست دادن درد و احساس دما در سطح ضایعه و زیر آن می شود. بیماران همچنین ممکن است کمردرد و اختلال عملکرد اتونوم مانند افت فشار خون، روده یا مثانه نوروژنیک و اختلال عملکرد جنسی را تجربه کنند. شدت اختلال عملکرد حرکتی می تواند متفاوت باشد و منجر به پاراپلژی شود.
Primary Cnc Lymphoma
بیماری Primary central nervous system lymphoma (PCNSL) یک لنفوم غیرهوچکین خارج از گرههای لنفاوی (extranodal) است. این بیماری بر مغز، ستون فقرات، مایع مغزی نخاعی (CSF) و فضای vitreoretinal تأثیر میگذارد. تظاهرات بالینی میتواند بسیار متفاوت باشد. تظاهرات بالینی اولیه آنها محدود به ناهنجاریهای بینایی ظریف (subtle visual abnormalities) ، اغلب برای تشخیص نیاز به بررسی با slit lamp دارند. اکثر بیماران مبتلا به PCNSL با درگیری چشمی هیچ علامت بینایی ندارند. بیماران با تظاهرات بالینی باید بلافاصله تحت تصویربرداری مغزی MRI با و بدون کنتراست قرار گیرند. در بیمارانی که قادر به تحمل اسکن MRI نیستند، یک CT با و بدون ماده حاجب انجام شود. برای ایجاد تشخیص قطعی نیاز به بیوپسی از مغز دارد، اما معاینه CSF یا vitrectomy ممکن است تشخیصی باشد. در بیماران با درگیری leptomeningeal انجام staging کامل، lumbar puncture مورد نیاز است. CSF باید از نظر basic cell count with differential، سطح گلوکز، سطح پروتئین، سیتولوژی و فلوسیتومتری ارزیابی شود. درمان PCNSL باید به محض تایید تشخیص شروع شود. درمان این بیماری معمولاً در 2 مرحله انجام می شود: القاء (induction) بصورت شیمی درمانی مبتنی بر MTX استاندارد و تثبیت (consolidation) بصورت شیمی درمانی myeloablative همراه با autologous stem cell transplant (ASCT) تا شیمی درمانی nonmyeloablative با دوز بالا، پرتو درمانی، نگهداری پزشکی (medical maintenance) یا حتی observation را شامل می شوند.